TRIPP-ը չպետք է լինի միջանցք, որն օգուտ կբերի մի կողմին՝ մյուսի հաշվին․ Carnegie
Հայաստանի ընտրություններն ավարտվեցին, և Նիկոլ Փաշինյանը հաղթանակ տարավ մի քվեարկության ժամանակ, որը կարող է որոշել Հարավային Կովկասի ապագան. գրում է Carnegie վերլուծական կենտրոնը:
«Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» կամ TRIPP նախագիծը կարող է կենտրոնական դեր խաղալ այդ ջանքերում: Նեղ աշխարհագրական առումով` այն վերաբերում է Հայաստանի հարավով անցնող երթուղուն, որը կապում է Ադրբեջանը Նախիջևանի անկլավի հետ: Ռազմավարական առումով երթուղին կարող է դառնալ Կասպից ավազանը, Կենտրոնական Ասիան, Հարավային Կովկասը, Թուրքիան և Եվրոպան կապող տրանսպորտային, էներգետիկ, թվային և առևտրային կապերի ավելի լայն ցանցի մաս:
Ճիշտ կիրառման դեպքում TRIPP-ը չպետք է լինի միջանցք, որն օգուտ կբերի մի կողմին՝ մյուսի հաշվին։ Այն պետք է լինի Հարավային Կովկասի ավելի լայն տնտեսական համաձայնագրի սկիզբը՝ հիմնված ինքնիշխանության, փոխադարձության և համատեղ շահույթի վրա։
Ադրբեջանի համար սա հնարավորություն է ռազմական հաղթանակը վերածելու քաղաքական նվաճման։ Հայաստանի համար խաղադրույքները գոյաբանական են։ Թուրքիայի համար Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը կխթանի Անկարայի մի քանի վաղեմի նպատակներ։ Այն կամրապնդի Թուրքիայի դերը որպես տարածաշրջանային կապող օղակ, կաջակցի «Միջին միջանցքի» հարցում նրա հավակնություններին մինչև Կենտրոնական Ասիա, կընդլայնի նրա ազդեցությունը Հարավային Կովկասում և կստեղծի դրական օրակարգ Վաշինգտոնի և Բրյուսելի հետ այն ժամանակ, երբ Անկարայի հարաբերությունները երկուսի հետ էլ մնում են բարդ։
Էրդողանը լավ հարաբերություններ ունի Փաշինյանի հետ։ Հայաստանն ու Ադրբեջանը ձգտում են ավելի մեծ ռազմավարական ինքնավարության իրենց արտաքին քաղաքականությունում, բայց ոչ մեկը չի կարող խուսափել աշխարհագրությունից:
Արևելք-Արևմուտք կապի նախագծերն ավելի կարևոր են դառնում Միացյալ Նահանգների և Եվրոպայի համար, մինչդեռ Հարավային Կովկասը նաև ծառայում է որպես կարևորագույն Հյուսիս-Հարավ միջանցք, որը մեծ նշանակություն ունի Ռուսաստանի և Իրանի համար: Հետևաբար, նպատակը չպետք է լինի տարածաշրջանային կամ գլոբալ որևէ գործչի դեմ ուղղված տարածաշրջանային կարգի կառուցումը: Շեշտը պետք է մնա բաց և ներառական շրջանակի վրա, որը կենտրոնացած է կապի, առևտրի և զարգացման վրա։ Հարավային Կովկասում ռազմավարական ինքնավարությունը չի ապահովվի մեկ կախվածությունը մյուսով փոխարինելով։
Добавить комментарий