«Ալիևը նացիստ առաջնորդ է». Արտակ Բեգլարյանը Ադրբեջանի վարչակազմին մեղադրել է ցեղասպանության մեջ

France 24 հեռուստալիքի գլխավոր «Tête-à-Tête» հաղորդմանը մարտի 11-ին տված սուր հարցազրույցում Արցախ Միության նախագահ, Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) Հանրապետության նախկին պետական նախարար և մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը խիստ գնահատականներ է հնչեցրել Ադրբեջանի բռնապետ Իլհամ Ալիևի հասցեին։ Մոտ մեկ ամիս առաջ նույն հաղորդմանը տված Ալիևի հարցազրույցին ի պատասխան՝ Բեգլարյանը Ալիևին անվանել է «նացիստ առաջնորդ», ում վարչակարգը հիմնված է ցեղասպանության և մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների համակարգված իրականացման վրա։

Զրուցելով լրագրող Մարկ Պերելմանի հետ՝ Բեգլարյանն արձագանքել է բանտարկված հայ առաջնորդներին ներում շնորհելու Ալիևի վերջին մերժմանը, որոնց Ալիևը համեմատել էր «Հոլոքոստի կազմակերպիչների» հետ։ Բեգլարյանը հերքել է այդ կեղծիքները՝ դրանք որակելով որպես «դասագրքային հայելային մեղադրանքներ» և պնդելով, որ հենց ինքը՝ Ալիևը պետք է կանգնի ժամանակակից Նյուրնբերգյան դատարանի առաջ՝ Լեռնային Ղարաբաղի 150,000 հայերի էթնիկ զտումների համար։

Պետական մակարդակով իրականացվող ցեղասպանությունը և հայ պատանդները Արտակ Բեգլարյանն ընդգծել է, որ Ալիևի վարչակարգին պատասխանատվության չենթարկելու միջազգային հանրության ձախողումը խրախուսել է ցեղասպան քաղաքականությունը, որը շարունակվում է 2023 թվականի բռնի տեղահանումից երկար ժամանակ անց։

Բեգլարյանը Արցախի քաղաքական առաջնորդների և ռազմագերիների նկատմամբ ցմահ և 20 տարվա ազատազրկման «դատավճիռները» որակել է որպես «արդարադատության խորը ձախողում»։ Նա նշել է, որ այդ պատանդները պատժվում են բացառապես իրենց էթնիկ պատկանելության և ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանության համար։

Հղում անելով Ցեղասպանության կանխարգելման հարցերով ՄԱԿ-ի առաջին հատուկ խորհրդական Խուան Մենդեսին՝ Բեգլարյանը փաստել է, որ քաղաքական առաջնորդների թիրախավորումը հայ ազգի դեմ Ալիևի շարունակական ցեղասպանական մտադրության ուղղակի դրսևորումն է։

Արտակ Բեգլարյանը հստակորեն գնահատել է Ալիևի հռետորաբանությունը որպես նացիստական՝ մատնանշելով Հյուսիսային Կորեայի և Սիրիայի կողքին դասվող դատական համակարգը, որը ծառայում է միայն բռնապետի «ցեղասպանական հավաքական պատիժը» իրականացնելու համար։

Արցախի ժողովրդի իրավունքների անտեսումը՝ որպես «քաղաքական դավաճանություն» Հարցազրույցի ընթացքում անդրադարձ է կատարվել նաև 2025 թվականի օգոստոսին Վաշինգտոնում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև ստորագրված խաղաղության հռչակագրին, որը միջնորդավորված էր ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից։ Բեգլարյանը գործարքը համարել է «հարաբերականորեն լավ», սակայն այն որակել է որպես Հայաստանի իշխանությունների կողմից իրականացված «քաղաքական դավաճանություն»՝ քննադատելով փաստաթղթից Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի և նրա ժողովրդի իրավունքների ու անվտանգության լիակատար բացակայությունը։

«Ալիևը 19 հայ պատանդներին օգտագործում է որպես խաղաքարտ՝ հայ ազգին նվաստացնելու համար», – հայտարարել է Բեգլարյանը։ «Այս հռչակագրում ոչինչ չի պաշտպանում մեր ժողովրդին, մեր 400 եկեղեցիները կամ մեր 6,000 մշակութային հուշարձանները մի վարչակարգից, որը ձգտում է մեր լիակատար բնաջնջմանը»։

Վերադարձի իրավունք Բեգլարյանը շարունակում է մնալ վերադարձի իրավունքի և արդարության անդրդվելի կողմնակիցը՝ պնդելով, որ «արդար աշխարհակարգը» պետք է ի վերջո անդրադառնա Ալիևի վարչակարգի կողմից իրականացված զանգվածային ոճրագործություններին։ Նա պաշտպանում է այն տեսակետը, որ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդին պետք է հնարավորություն տրվի վերադառնալ իրենց հայրենի տները՝ միջազգային անվտանգության երաշխիքների ներքո։

«Մենք շարունակում ենք մեր պայքարը՝ անկախ աշխարհաքաղաքական շահերից, քանի որ ցեղասպանությունը երբեք չի կարող հիմք հանդիսանալ տևական խաղաղության համար», – եզրափակել է Բեգլարյանը։