Submitted by H.Aslanyan on
Արմեն

Կարելի է պնդել, որ պատերազմի առաջին երեքշաբաթյա փուլում պարտված կողմը ԱՄՆ-ն ու Իսրայելն են, և նախաձեռնությունն անցել է Իրանին. Այվազյան

Քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պատմաբան Արմեն Այվազյանի ֆեյսբուքյան գրառումը.

Երևանի ժամանակով վաղը՝ առավոտյան ժամը 05:45-ին, սպառվելու էր Իրանի էլեկտրակայաններին հարվածելու վերաբերյալ Թրամփի ներկայացրած վերջնագրի ժամկետը։ Ի պատասխան՝ Իրանը պաշտոնապես հայտարարել էր, որ ամբողջությամբ կոչնչացնի Իսրայելի և Պարսից ծոցի արաբական միապետությունների էներգետիկ համակարգերը։

Ի՞նչ էր դա նշանակելու Իրանի, տարածաշրջանի և մասնավորապես Հայաստանի համար։ Անմիջապես նշեմ՝ եթե Թրամփը կատարեր իր սպառնալիքը, պատերազմը կմտներ բոլորովին այլ փուլ և մակարդակ, որտեղ կարմիր գծերն իսպառ կվերանային։ Մեզ համար այստեղ կարևորը հատկապես այն էր, որ այդ դեպքում Իրանը, ամենայն հավանականությամբ, միաժամանակ հարվածելու էր Բաքու–Ջեյհան նավթամուղին և հարակից ենթակառուցվածքներին՝ այդպիսով դադարեցնելով Թուրքիայի տարածքով դեպի Իսրայել հոսող նավթի անդադար մատակարարումը։ Չէ՞ որ անիմաստ է այրել Ծոցի ողջ նավթն ու գազը, որը չի ուղղվում Իսրայել, բայց խնայել այն նավթամուղը, որն ապահովում է Իսրայելի նավթամատակարարման շուրջ 50 տոկոսը։ Ճիշտ է, խնդիրներ կարող էին առաջանալ Թուրքիայի հետ, սակայն հազիվ թե դա կանգնեցներ իր գոյության համար կռիվ տվող Իրանին։

Այսօր Թրամփը հինգ օրով հետաձգեց իր սպառնալիքի իրականացումը՝ ձևականորեն հղում անելով իբր Իրանի հետ ընթացող բանակցություններին։ Իրանական կողմը՝ նախագահի, արտգործնախարարության և խորհրդարանի խոսնակի մակարդակով, արդեն հերքել է այդ տեղեկությունը՝ այն որակելով որպես կեղծ նորություն (ֆեյքնյուզ)։ Հետևաբար, Թրամփի սպառնալիքը շարունակում է մնալ ուժի մեջ, և հինգ օր անց՝ կամ նույնիսկ ավելի շուտ (քանի որ նրա որևէ խոսքին վստահել չի կարելի), ԱՄՆ օդուժը կարող է իսկապես հարվածներ հասցնել Իրանի էներգետիկ ենթակառուցվածքներին՝ դրանից բխող բոլոր վերոնշյալ հետևանքներով։

Աչք չենք հասցնի թարթել՝ այդ հինգ օրն էլ կանցնի։ Պատրա՞ստ է արդյոք Հայաստանը նման տեկտոնիկ տարածաշրջանային զարգացումներին։ Հարցս, իհարկե, հռետորական է, քանի որ ՀՀ ոչ բարով վարչապետն ու նրա իշխող խմբակը շարունակում են ժամանակը վատնել՝ զվռնելով հասարակական տրանսպորտում և ճանապարհին ինչ պատահի խժռելով։

Հ.գ. Համառոտ պարզաբանեմ ընթացիկ իրավիճակը։ Իրանի դեմ պատերազմը սկսելուց 24 օր անց ԱՄՆ-ն և Իսրայելը ակնհայտորեն չեն հաղթում։ Թեև Իրանը զգալի կորուստներ է կրել, այն շարունակում է ցավոտ հակահարվածներ հասցնել թե՛ Իսրայելին, թե՛ Մերձավոր Արևելքում տեղակայված ամերիկյան ռազմաբազաներին, և թե՛ Ծոցի երկրներին, որոնք փաստացի սատարում են ամերիկա-իսրայելյան ագրեսիային։

Ավելին, մասամբ փակելով Հորմուզի նեղուցը՝ Իրանը ծանր հարված է հասցրել համաշխարհային տնտեսությանը, ներառյալ արևմուտքին։ Շատ շուտով վառելիքի և պարարտանյութերի պակասի հետևանքները զգացվելու են ամբողջ աշխարհում՝ հանգեցնելով խոշոր տնտեսական ճգնաժամի։

Այսպիսով, չպարտվելով՝ Իրանը ներքաշել է ագրեսորներին մաշող պատերազմի մեջ, որտեղ հաղթելու համար, ինչպես արդեն քանիցս նշել եմ, նրան բավարար է պահպանել իր տարածքային ամբողջականությունը, զինված ուժերը և պետական կառավարման համակարգը։ Կարելի է պնդել, որ պատերազմի այս առաջին երեքշաբաթյա փուլում պարտված կողմը ԱՄՆ-ն ու Իսրայելն են, և նախաձեռնությունն անցել է Իրանին։

Գիտակցելով, որ իրենց հասարակությունները պատրաստ չեն երկարատև պատերազմի, առաջիկայում ԱՄՆ-ն և Իսրայելը, ամենայն հավանականությամբ, կփորձեն կիրառել նոր ռազմավարություն՝ նպատակ ունենալով Իրանին պարտադրել կապիտուլյացիա։ Իրանի էլեկտրական ենթակառուցվածքների համակարգային ոչնչացումը, ըստ երևույթին, հենց այդ ռազմավարության բաղադրիչներից մեկն է։ Եվ այն, այնուամենայնիվ, կարող է կիրառվել:

 

Ավելացնել նոր մեկնաբանություն

Ավելին հեղինակից

Հութի
Հութիները հայտնել են Սաուդյան Արաբիայի ենթակառուցվածքներին հարվածելու մասին
ԱՄՆ
ԱՄՆ Ազգային անվտանգության գործակալության գաղտնի ցանցն արդեն երրորդ օրն է՝ չի աշխատում. NBC News
Նիկոլ
Ես առաջարկում եմ, որ ընդդիմությունն ապահովի անհրաժեշտ 6 ձայնը, և մենք գնանք նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեի․ Փաշինյան
Տաթևիկ
Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան
Լևոն
Լևոն Արոնյանը հաղթել է ադրբեջանցի գրոսմայստերին
Կիև
Ուկրաինան հարվածել է Սմոլենսկի մերձակայքում պայթուցիկ նյութերի բաղադրիչների ռուսաստանյան խոշորագույն արտադրողներից մեկին
Իրան
Պենտագոնում Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողության ծախսերը գնահատել են 48 մլրդ դոլար
Զելենսկի
Զելենսկին Բեռլինում քննարկումներ է անցկացրել ԱՄՆ նախագահի բանագնացների հետ
Կիև
Կիևի ուղղությամբ ռուսական հարվածի հետևանքով վնասվել են Նիդերլանդների և Ավստրիայի դեսպանատները
Դռսկողմ
Միջուկային զենքը պետք է սահմանափակել, թեև դա իրագործելը հոգեբանորեն դժվար կլինի․ Թրամփ
Ալբերտ
«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և զոհված մյուս հերոսների հիշատակին անկյուն կստեղծվի
Քուշներ
ԱՄՆ-ն մտադիր է Կիևի և Եվրոպայի հետ միասնական դիրքորոշում համաձայնեցնել խաղաղության հարցում. Քուշներ
Ֆիդան
Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ ՀՀ-ի կառուցողական մոտեցումը գոհացնող է. Ֆիդան
Իտալական
Հռոմում տեղի են ունեցել Հայաստան-Իտալիա երկկողմ պաշտպանական խորհրդակցություններ
Իրան
Իրանը ցուցադրել է մինչև 4500 կմ հեռահարության հրթիռների հնարավորությունները
Ալեն
Խաղաղության պայմանագիրը կստորագրվի ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունից հետո հաշված օրերի ընթացքում
Զելենսկի
Ռուսաստանը մերժել է հրադադարի բոլոր առաջարկները․ Զելենսկի
Թուրքիա
Թուրքիան մինչև 2035 թ. նախատեսում է ձեռք բերել նոր կործանիչներ
Ուկրաինա
Մեծ Բրիտանիան Ուկրաինային կփոխանցի ավելի քան 1000 հեռահար հարվածային անօդաչու թռչող սարք
ՆԳՆ
Ինչու է Արցախից տեղահանվածների փաստաթղթերում «ծննդյան վայր» դաշտում նշվում Ադրբեջան. ՆԳՆ պարզաբանումը
Նիկոլ
Եթե նոր Սահմանադրությունը հանրաքվեով չընդունվի, հրաժարական կտամ. Փաշինյանի առաջարկն ընդդիմությանը
Ալեն
Մեղավորը դեբիլ ֆիլմերն են ու «ստուկաչ» չլինելու բարքերը. Ալեն Սիմոնյանը՝ բանակում մահերի մասին
Մարգարա
Հայաստանը թուրքական կողմի հետ նախատեսում է երկրորդ կամուրջ կառուցել Մարգարայի հատվածում. Միրզոյան
Պուտին
Դեկտեմբերի 3-ին նախատեսված է հանդիպում Պուտինի հետ. Փաշինյան
Թրամփ
Թրամփը խոստացել է շուտով ավարտել Իրանի հետ հակամարտությունը
Միրզոյան
Անհայտ կորած անձանց հարցում առաջնային կարևորություն ունի Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը․ Արարատ Միրզոյան
Գերեզման
Ակնկալում ենք, որ Հայաստանը կհրապարակի ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմանների տեղակայման վայրերը․ Հաջիև
Թուրք
Թուրքիայում ընդդիմադիր 9 գործիչ դատապարտվել է ազատազրկման
Մայամի
Հայաստանը հրավիրվել է ԱՄՆ-ում սպասվող G20 գագաթնաժողովին
Ալեն
Ալեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին կմեկնի Ադրբեջան