Լեգենդներ՝ կապված Հայոց բանակի հետ

Հայոց բանակի շուրջ ձևավորվել են մի շարք լեգենդներ և պատմություններ, որոնք ոչ միայն ոգեշնչում են, այլև դառնում են ազգային ինքնության մի մասը։  Այս լեգենդներն ընդգծում են հայ զինվորի քաջությունը, հայրենասիրությունը և անմնացորդ նվիրվածությունը հայրենի հողին։ Ներկայացնում ենք դրանցից մի քանիսը:

1. Լեգենդ «Արծվի ու զինվորի ընկերության մասին»

Ըստ լեգենդի՝ մի հայ զինվոր Արցախյան պատերազմի ժամանակ ծանր վիրավորվում է՝ պաշտպանելով ռազմավարական բարձունք։ Մարտական ընկերները չէին կարողանում փրկել նրան, քանի որ տարածքը գտնվում էր թշնամու հսկողության տակ։ Միայնակ մնացած զինվորը նկատում է, թե ինչպես է երկնքից իջնում արծիվը, որը սկսում է  կանգնել նրա կողքին։ Արծիվը՝ որպես պահապան պաշտպան, կանգնում է զինվորի գլխավերևում և թույլ չի տալիս, որ թշնամին  մոտենա։
Հաջորդ օրը հայկական ուժերը՝ նորից գրավելով բարձունքը, գտնում են զինվորին՝ արծվի հետ։ Այս պատմությունը  խորհրդանշում է  հայոց բանակի անբաժան կապը բնության և ազգային խորհրդանիշների հետ։

2. Սուրբ Վարդան Զորավարի ոգին բանակում

Ասում են, որ Սուրբ Վարդան Մամիկոնյանի ոգին երբեք չի լքում հայոց բանակը։ Ըստ լեգենդի՝ կարևոր ճակատամարտերի ժամանակ, երբ հայ զինվորները կանգնում են դժվարին մարտահրավերների առաջ, Սուրբ Վարդանի և նրա զինակիցների ոգիները հայտնվում են մարտադաշտում՝ աջակցելու զինվորներին։ Հայ զինվորները հավատում են, որ այս ուժն է նրանց տալիս աննկուն կամք և հաղթանակի հավատ։

3. Նա հողը երբեք չի լքի

Ըստ այս լեգենդի՝ հայ զինվորի մահից հետո նրա հոգին շարունակում է պահպանել այն հողը, որտեղ ինքը զոհվել է։ Շատ զինվորականների ընտանիքներ պատմում են, որ սահմաններին զոհված իրենց հարազատների հոգիները տեսանելի են դառնում սահմանապահներին՝ լույսի կամ մառախուղի տեսքով։ Դա համարվում է նշան, որ սահմանը պաշտպանված է նույնիսկ այն մարդկանց կողմից, որոնք այլևս կենդանի չեն։

4. Լույսը սարերի վրա 

Արցախյան պատերազմի տարիներին զինվորականները հաճախ էին նկատում առեղծվածային լույս սարերի վրա։ Ըստ լեգենդի՝ այդ լույսերը խորհրդանշում էին զոհված հերոսների ներկայությունը, որոնք «լույսի նման» առաջնորդում էին կենդանի մարտիկներին դեպի հաղթանակ։ Այս լեգենդը դարձավ խորհրդանիշ այն բանի, որ նույնիսկ զոհվածները շարունակում են պայքարել իրենց հայրենիքի համար։

5. Զինվորի աղոթքըև անձրևը

Արցախյան պատերազմի ժամանակ մեկ այլ պատմություն է դառնում լեգենդ։ Մի մարտից առաջ, երբ զինվորները կանգնած էին առանց սննդի ու ջրի, մեկը սկսում է բարձրաձայն աղոթել։ Նույն պահին ուժեղ անձրև է սկսում, որը լցնում է մոտակա բոլոր անոթները ջրով և հագեցնում մարտիկների ծարավը։ Զինվորները հավատում էին, որ այդ աղոթքը լսվեց հենց իրենց զոհված ընկերների կողմից։

6. Մարտիկի քարե սիրտը

Ասում են, որ մի հայ մարտիկ զոհվել է՝ պաշտպանելով իր դիրքը վերջին շնչով։ Երբ մարտից հետո ընկերները նրան հողին էին հանձնում, նրա սրտի տեղում գտնում են քար՝  անսովոր խաչաձև տեսքով։ Այս լեգենդը խորհրդանիշն է այն բանի, որ հայ մարտիկների սրտերն այնքան ամուր են, որ նույնիսկ մահը չի կարող դրանք կոտրել։

Այս լեգենդներն արտացոլում են հայ զինվորի անպարտելի ոգին և հավատը հայրենիքի պաշտպանության նկատմամբ։