Submitted by H.Aslanyan on
Թրամփ

Վաշինգտոնում վճռվելու է ՀՀ պետականության ապագան, սխալ որոշումը կարող է վերածվել սերունդների դատավճռի

Օգոստոսի 7-8-ին նախատեսված Փաշինյան-Ալիև-Թրամփ եռակողմ հանդիպումը ներկայացվում է որպես «խաղաղության, բարօրության և տնտեսական համագործակցության» նախաձեռնություն։ 

Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը։

«Սակայն իրականում խոսքը ոչ թե «խաղաղության պայմանագրի», այլ Հայաստանի համար ճակատագրական քաղաքական շրջադարձի մասին է։ Կուլիսային օրակարգի ամենակարևոր կետը, ըստ բոլոր նշանների, լինելու է Սյունիքի ճանապարհի հարցը։ Սա ներկայացվում է որպես տնտեսական հնարավորություն, բայց իր բովանդակությամբ այն կարող է դառնալ Հայաստանի ինքնիշխանության ամենամեծ մարտահրավերը։ Անդրադառնանք ընդհանուր համատեքստին՝ վերլուծելով տարբեր աշխարհաքաղաքական խաղացողների շահերը

ԱՄՆ-ի նպատակները

Թրամփի անձնական օրակարգը՝ նախընտրական հաղթաթուղթ, Նոբելյան մրցանակի սևեռուն գաղափար, մեզ արդեն հայտնի է։ Բայց կա նաև խորքային աշխարհաքաղաքական խնդիր․

ԱՄՆ-ն ձգտում է դուրս մղել Ռուսաստանին և Իրանին Հարավային Կովկասից՝ ամրապնդելով սեփական ազդեցությունը տրանսպորտային և էներգետիկ միջանցքների միջոցով։

Սյունիքի ճանապարհը դառնում է ոչ միայն տարածաշրջանային, այլև գլոբալ ռազմավարության մաս՝ Իրանի մեկուսացման և Ռուսաստանի նկատմամբ ճնշման գործիք։

Ադրբեջանի և Թուրքիայի շահերը

Այս գործընթացի ամենամեծ շահառուները Բաքուն ու Անկարան են։

Նրանք ստանում են Թուրանական միջանցք՝ կապելով Թուրքիան Կենտրոնական Ասիայի հետ Ադրբեջանի ու Նախիջևանի միջոցով, ինչը իրականացնում է Էրդողանի բազմիցս հռչակած «Թուրքական աշխարհի ինտեգրման» ծրագիրը։

Ադրբեջանը ստանում է ռազմավարական կապուղի առանց որևէ փոխադարձ զիջման, որովհետև խոսքը լինելու է ոչ թե դասական ճանապարհի, այլ միջազգային երաշխիքներով հատուկ կարգավիճակ ունեցող ուղու մասին։

Հայաստանի անվտանգային ռիսկերը

Հայաստանի համար այս գործընթացում վտանգները միմյանց վրա են կուտակվում․

Սյունիքի ճանապարհի միջազգային վերահսկողության մոդելը (Արևմուտքի մոնիտորինգով) կարող է վերածվել դե ֆակտո «հատուկ կարգավիճակի», ինչն ապագայում հիմք կտա տարածքային վիճելիության։

Հայաստանը հայտնվում է գլոբալ շահերի բախման կիզակետում, ինչը նրան դարձնում է ոչ թե սուբյեկտ, այլ խաղի օբյեկտ։ Ցանկացած սրացում ԱՄՆ-ՌԴ-Իրան եռանկյունում առաջին հարվածը կլինի մեզ վրա։

Անվտանգային համակարգի կորուստ․ Ադրբեջանը, օգտվելով այս գործընթացից, կուժեղացնի ճնշումը Հայաստանի վրա այլ ուղղություններով՝ նոր պահանջներով։

Նոյեմբերի 9-ի փաստաթուղթը դուրս է մղվում գործընթացից

Խորհրդանշական է, որ այս ամենը տեղի է ունենում մի պահի, երբ Նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը՝ բոլոր թերություններով հանդերձ, փաստացի դուրս է մղվում գործընթացից։ Այդ փաստաթուղթը, ըստ էության, ենթադրում էր փոխադարձություն՝ Սյունիքով ճանապարհի դիմաց՝ Լաչինի միջանցք, նաև՝ Արցախի հայկականության պահպանման նվազագույն երաշխիքներ։ Իսկ այսօր Վաշինգտոնի սեղանին դրված մոդելը միակողմանի զիջում է՝ առանց որևէ համարժեք փոխհատուցման կամ անվտանգության մեխանիզմի։

Ներքաղաքական կոնտրաստը Հայաստանում

Փաշինյանը այս փաստաթուղթը կփորձի ներկայացնել որպես պատմական ձեռքբերում և դարձնել 2026-ի ընտրություններում վերարտադրվելու հիմնական հաղթաթուղթը։

Բայց մյուս կողմից, հասարակական բևեռացումը սրվելու է, քանի որ մեծամասնությունը չի ընկալի այսպիսի փոխզիջումները որպես անվտանգություն ապահովող քայլ։ Սա կարող է հանգեցնել խորը ներքին ճգնաժամի և քաղաքական ցնցումների, որոնք կթուլացնեն պետությունը՝ այն դարձնելով առավել խոցելի արտաքին ազդեցությունների հանդեպ։

Այսպիսով՝ Վաշինգտոնի հանդիպումը ոչ միայն բանակցություն է, այլև ստրատեգիական խաղի կենտրոն, որտեղ վճռվում է Հայաստանի պետականության ապագան։ Սխալ որոշումը կարող է վերածվել սերունդների դատավճռի»,- գրել է նա։

Ավելացնել նոր մեկնաբանություն

Ավելին հեղինակից

Հութի
Հութիները հայտնել են Սաուդյան Արաբիայի ենթակառուցվածքներին հարվածելու մասին
ԱՄՆ
ԱՄՆ Ազգային անվտանգության գործակալության գաղտնի ցանցն արդեն երրորդ օրն է՝ չի աշխատում. NBC News
Նիկոլ
Ես առաջարկում եմ, որ ընդդիմությունն ապահովի անհրաժեշտ 6 ձայնը, և մենք գնանք նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեի․ Փաշինյան
Տաթևիկ
Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան
Լևոն
Լևոն Արոնյանը հաղթել է ադրբեջանցի գրոսմայստերին
Կիև
Ուկրաինան հարվածել է Սմոլենսկի մերձակայքում պայթուցիկ նյութերի բաղադրիչների ռուսաստանյան խոշորագույն արտադրողներից մեկին
Իրան
Պենտագոնում Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողության ծախսերը գնահատել են 48 մլրդ դոլար
Զելենսկի
Զելենսկին Բեռլինում քննարկումներ է անցկացրել ԱՄՆ նախագահի բանագնացների հետ
Կիև
Կիևի ուղղությամբ ռուսական հարվածի հետևանքով վնասվել են Նիդերլանդների և Ավստրիայի դեսպանատները
Դռսկողմ
Միջուկային զենքը պետք է սահմանափակել, թեև դա իրագործելը հոգեբանորեն դժվար կլինի․ Թրամփ
Ալբերտ
«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և զոհված մյուս հերոսների հիշատակին անկյուն կստեղծվի
Քուշներ
ԱՄՆ-ն մտադիր է Կիևի և Եվրոպայի հետ միասնական դիրքորոշում համաձայնեցնել խաղաղության հարցում. Քուշներ
Ֆիդան
Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ ՀՀ-ի կառուցողական մոտեցումը գոհացնող է. Ֆիդան
Իտալական
Հռոմում տեղի են ունեցել Հայաստան-Իտալիա երկկողմ պաշտպանական խորհրդակցություններ
Իրան
Իրանը ցուցադրել է մինչև 4500 կմ հեռահարության հրթիռների հնարավորությունները
Ալեն
Խաղաղության պայմանագիրը կստորագրվի ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունից հետո հաշված օրերի ընթացքում
Զելենսկի
Ռուսաստանը մերժել է հրադադարի բոլոր առաջարկները․ Զելենսկի
Թուրքիա
Թուրքիան մինչև 2035 թ. նախատեսում է ձեռք բերել նոր կործանիչներ
Ուկրաինա
Մեծ Բրիտանիան Ուկրաինային կփոխանցի ավելի քան 1000 հեռահար հարվածային անօդաչու թռչող սարք
ՆԳՆ
Ինչու է Արցախից տեղահանվածների փաստաթղթերում «ծննդյան վայր» դաշտում նշվում Ադրբեջան. ՆԳՆ պարզաբանումը
Նիկոլ
Եթե նոր Սահմանադրությունը հանրաքվեով չընդունվի, հրաժարական կտամ. Փաշինյանի առաջարկն ընդդիմությանը
Ալեն
Մեղավորը դեբիլ ֆիլմերն են ու «ստուկաչ» չլինելու բարքերը. Ալեն Սիմոնյանը՝ բանակում մահերի մասին
Մարգարա
Հայաստանը թուրքական կողմի հետ նախատեսում է երկրորդ կամուրջ կառուցել Մարգարայի հատվածում. Միրզոյան
Պուտին
Դեկտեմբերի 3-ին նախատեսված է հանդիպում Պուտինի հետ. Փաշինյան
Թրամփ
Թրամփը խոստացել է շուտով ավարտել Իրանի հետ հակամարտությունը
Միրզոյան
Անհայտ կորած անձանց հարցում առաջնային կարևորություն ունի Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը․ Արարատ Միրզոյան
Գերեզման
Ակնկալում ենք, որ Հայաստանը կհրապարակի ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմանների տեղակայման վայրերը․ Հաջիև
Թուրք
Թուրքիայում ընդդիմադիր 9 գործիչ դատապարտվել է ազատազրկման
Մայամի
Հայաստանը հրավիրվել է ԱՄՆ-ում սպասվող G20 գագաթնաժողովին
Ալեն
Ալեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին կմեկնի Ադրբեջան