Submitted by H.Aslanyan on
Տաթևիկ

Օկուպացված Արցախում շարունակվում է հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացումը

Արցախի մշակութային ժառանգության օմբուդսմենի գասենյակ, Արցախի «Պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայություն» ՊՈԱԿ–ի հայտարարությունը՝ օկուպացված Արցախում ադրբեջանական վանդալիզմի փաստով.

«Համաձայն արբանյակային լուսանկարների համեմատական վերլուծության՝ 2024 թվականի ապրիլի 19-ից մինչև 2025 թվականի հուլիսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում ադրբեջանական վարչակարգի կողմից ոչնչացվել է Այգեստան գյուղում տեղադրված՝ Արցախյան ազատամարտում զոհված ազատամարտիկների հիշատակը հավերժացնող խաչքարը, ինչպես նաև գյուղի՝ Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված այգեստանցիների հիշատակը հավերժացնող հուշարձանը։

Արբանյակային պատկերները փաստում են, որ նախկինում պահպանված հուշակոթողները նշված ժամանակահատվածում ամբողջությամբ հեռացվել են, իսկ դրանց տեղանքում այլևս չեն նկատվում հիշատակի կառույցների գոյության հետքեր։

Այս հերթական վանդալիզմի ակտը վկայում է, որ ադրբեջանական իշխանությունների կողմից օկուպացված տարածքներում հայկական մշակութային և պատմական ժառանգության ոչնչացումը շարունակում է կրել համակարգված և նպատակաուղղված բնույթ։ Հատկանշական է, որ ոչնչացման թիրախ են դառնում ոչ միայն միջնադարյան եկեղեցիները, վանքերն ու խաչքարերը, այլև համեմատաբար նոր ժամանակաշրջանի հուշարձանները, որոնք նվիրված են տարբեր պատերազմներում զոհված հայերի հիշատակին։ Այս հանգամանքը հերքում է ադրբեջանական պաշտոնական շրջանակների այն պնդումները, թե նման գործողությունները պայմանավորված են բացառապես հուշարձանների «ոչ հայկական» կամ «վիճելի» ծագմամբ։ Իրականում ոչնչացվում են հայկական ինքնության, պատմական հիշողության և հավաքական հիշատակության բոլոր նյութական դրսևորումները՝ անկախ դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանից կամ նշանակությունից։

Առանձնապես դատապարտելի է Հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածների հիշատակին նվիրված հուշարձանի ոչնչացումը։ Այդ հուշարձանը նվիրված էր ֆաշիզմի դեմ պայքարում կյանքը զոհաբերած մարդկանց հիշատակին, որոնք կռվել էին մարդկության դեմ ուղղված ամենաավերիչ գաղափարախոսություններից մեկի դեմ։ Նման հուշակոթողների ոչնչացումը ոչ միայն հակասում է պատմական հիշողության պահպանման համամարդկային սկզբունքներին, այլև անարգում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զոհերի հիշատակը։ Այս առումով Ադրբեջանի գործողությունները դուրս են գալիս հայ-ադրբեջանական հակամարտության շրջանակներից և վերածվում են համաշխարհային հակաֆաշիստական ժառանգության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման։

Արցախյան ազատամարտի զոհերի հիշատակին կանգնեցված խաչքարի ոչնչացումը ևս ունի ակնհայտ քաղաքական և գաղափարախոսական ենթատեքստ։

Խաչքարը հայ ժողովրդի մշակութային և հոգևոր ինքնության կարևորագույն խորհրդանիշներից է, իսկ այն նվիրված էր հայրենիքի պաշտպանության համար զոհված ազատամարտիկների հիշատակին։ Դրա վերացումը նպատակ ունի ոչ միայն ֆիզիկապես ոչնչացնել հուշարձանը, այլև ջնջել տվյալ տարածքում հայ ժողովրդի պատմական ներկայության, պայքարի և հիշողության հետքերը։ Սա մշակութային ժառանգության դեմ ուղղված քաղաքականության բաղկացուցիչ մասն է, որի նպատակը հայկական պատմամշակութային միջավայրի ամբողջական վերացումն ու տարածքների անցյալի վերաշարադրումն է։

Այգեստանի հուշարձանների ոչնչացումը ևս մեկ անգամ հաստատում է, որ ադրբեջանական իշխանությունների վարած քաղաքականությունը չի սահմանափակվում առանձին հուշարձանների վնասմամբ կամ անփութության հետևանքով դրանց կորստով։ Խոսքը համակարգված մշակութային վանդալիզմի մասին է, որն իրականացվում է պետական մակարդակով և ուղղված է հայկական պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության և ինքնության նյութական վկայությունների վերացմանը։

Նման գործողությունները հակասում են մշակութային արժեքների պաշտպանության վերաբերյալ միջազգային կոնվենցիաների ոգուն և սկզբունքներին, խաթարում են տարածաշրջանում պատմական արդարության և հաշտեցման հնարավորությունները և պահանջում են միջազգային մասնագիտական ու իրավական կառույցների հստակ գնահատականն ու արձագանքը»:

 

Ավելացնել նոր մեկնաբանություն

Ավելին հեղինակից

Հութի
Հութիները հայտնել են Սաուդյան Արաբիայի ենթակառուցվածքներին հարվածելու մասին
ԱՄՆ
ԱՄՆ Ազգային անվտանգության գործակալության գաղտնի ցանցն արդեն երրորդ օրն է՝ չի աշխատում. NBC News
Նիկոլ
Ես առաջարկում եմ, որ ընդդիմությունն ապահովի անհրաժեշտ 6 ձայնը, և մենք գնանք նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեի․ Փաշինյան
Տաթևիկ
Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան
Լևոն
Լևոն Արոնյանը հաղթել է ադրբեջանցի գրոսմայստերին
Կիև
Ուկրաինան հարվածել է Սմոլենսկի մերձակայքում պայթուցիկ նյութերի բաղադրիչների ռուսաստանյան խոշորագույն արտադրողներից մեկին
Իրան
Պենտագոնում Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողության ծախսերը գնահատել են 48 մլրդ դոլար
Զելենսկի
Զելենսկին Բեռլինում քննարկումներ է անցկացրել ԱՄՆ նախագահի բանագնացների հետ
Կիև
Կիևի ուղղությամբ ռուսական հարվածի հետևանքով վնասվել են Նիդերլանդների և Ավստրիայի դեսպանատները
Դռսկողմ
Միջուկային զենքը պետք է սահմանափակել, թեև դա իրագործելը հոգեբանորեն դժվար կլինի․ Թրամփ
Ալբերտ
«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և զոհված մյուս հերոսների հիշատակին անկյուն կստեղծվի
Քուշներ
ԱՄՆ-ն մտադիր է Կիևի և Եվրոպայի հետ միասնական դիրքորոշում համաձայնեցնել խաղաղության հարցում. Քուշներ
Ֆիդան
Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ ՀՀ-ի կառուցողական մոտեցումը գոհացնող է. Ֆիդան
Իտալական
Հռոմում տեղի են ունեցել Հայաստան-Իտալիա երկկողմ պաշտպանական խորհրդակցություններ
Իրան
Իրանը ցուցադրել է մինչև 4500 կմ հեռահարության հրթիռների հնարավորությունները
Ալեն
Խաղաղության պայմանագիրը կստորագրվի ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունից հետո հաշված օրերի ընթացքում
Զելենսկի
Ռուսաստանը մերժել է հրադադարի բոլոր առաջարկները․ Զելենսկի
Թուրքիա
Թուրքիան մինչև 2035 թ. նախատեսում է ձեռք բերել նոր կործանիչներ
Ուկրաինա
Մեծ Բրիտանիան Ուկրաինային կփոխանցի ավելի քան 1000 հեռահար հարվածային անօդաչու թռչող սարք
ՆԳՆ
Ինչու է Արցախից տեղահանվածների փաստաթղթերում «ծննդյան վայր» դաշտում նշվում Ադրբեջան. ՆԳՆ պարզաբանումը
Նիկոլ
Եթե նոր Սահմանադրությունը հանրաքվեով չընդունվի, հրաժարական կտամ. Փաշինյանի առաջարկն ընդդիմությանը
Ալեն
Մեղավորը դեբիլ ֆիլմերն են ու «ստուկաչ» չլինելու բարքերը. Ալեն Սիմոնյանը՝ բանակում մահերի մասին
Մարգարա
Հայաստանը թուրքական կողմի հետ նախատեսում է երկրորդ կամուրջ կառուցել Մարգարայի հատվածում. Միրզոյան
Պուտին
Դեկտեմբերի 3-ին նախատեսված է հանդիպում Պուտինի հետ. Փաշինյան
Թրամփ
Թրամփը խոստացել է շուտով ավարտել Իրանի հետ հակամարտությունը
Միրզոյան
Անհայտ կորած անձանց հարցում առաջնային կարևորություն ունի Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը․ Արարատ Միրզոյան
Գերեզման
Ակնկալում ենք, որ Հայաստանը կհրապարակի ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմանների տեղակայման վայրերը․ Հաջիև
Թուրք
Թուրքիայում ընդդիմադիր 9 գործիչ դատապարտվել է ազատազրկման
Մայամի
Հայաստանը հրավիրվել է ԱՄՆ-ում սպասվող G20 գագաթնաժողովին
Ալեն
Ալեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին կմեկնի Ադրբեջան