Submitted by H.Aslanyan on
Ռդ

«Զանգեզուրի միջանցքը»՝ Հարավային Կովկասից ՌԴ-ին դուրս թողնելու գործիք․ իրանական լրատվամիջոց

Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի ավարտից հետո՝ 2020 թվականի նոյեմբերին, Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ստորագրվեց համաձայնագիր, որի ամենակարևոր կետը վերաբերում էր տարածաշրջանային տնտեսական և տրանսպորտային ուղիների վերաբացմանը։

Այս կետը, որը հայտնի դարձավ որպես համաձայնագրի 9-րդ կետ, որևէ կոնկրետ պարտավորություն չէր սահմանում որևէ կոնկրետ երթուղու համար և պարզապես շեշտում էր «երթուղիների բացումը»։ Սակայն գործնականում այն ինչ տեղի ունեցավ, հաջորդածը պարզապես տարանցիկ նախագիծ չէր. «Զանգեզուրի միջանցքը» դարձավ Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական վերացման գործիք։ Ռուսաստանը, որպես համաձայնագրի կողմերից մեկը, կարծում էր, որ տրամաբանական ուղին կլինի Անդրկովկասյան երկաթուղու վերաբացումը, որը նախկինում գոյություն ուներ և անցնում էր Հայաստանի տարածքով, այդ թվում՝ Երևանով, դեպի Նախիջևան։ Սակայն աստիճանաբար պարզ դարձավ, որ ո՛չ Երևանը, ո՛չ էլ Բաքուն գործնականում չէին ցանկանում նման երթուղի։ Նրանք աստիճանաբար կողմնորոշվեցին դեպի այլընտրանք՝ «Զանգեզուրի միջանցքը»՝ Իրանի հետ սահմանին գտնվող նեղ երթուղի, որը հատուկ շրջանցելու էր հայկական վերահսկողությունը և Նախիջևանը կապելու էր Ադրբեջանի Հանրապետության հետ։ Պատճառը պարզ է. ռուսական երթուղիների վերականգնումը կնշանակեր Մոսկվայի ներկայության ամրապնդում տարածաշրջանում, ինչը երկու կառավարություններն էլ չէին ցանկանում՝ չնայած իրենց ակնհայտ տարաձայնություններին։

Ռուսաստանի դեմ գաղտնի կոալիցիա

Պատերազմի ավարտից ի վեր, ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի կառավարությունները նմանատիպ քաղաքական ուղիներ են հետապնդել՝ նվազեցնելով ռուսական ազդեցությունը: Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, սադրիչ քաղաքականության միջոցով, փաստորեն դիվանագիտական փակուղու մեջ է մտել Մոսկվայի հետ: Մյուս կողմից, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, որը իշխանության է եկել Արևմուտքի աջակցությամբ 2018 թվականին, երկարաժամկետ նախագիծ է սկսել՝ Ռուսաստանին աստիճանաբար հեռացնելու իր երկրի քաղաքական և տնտեսական կառույցներից: Հավաքական անվտանգության պայմանագրից դուրս գալուց մինչև ԵՄ միջամտության պահանջ, Հայաստանը հստակորեն շրջվում է դեպի Արևմուտք: Այս առումով, նույնիսկ Հայ Առաքելական Եկեղեցին է թիրախավորվել Փաշինյանի կողմից, իսկ ռուսամետ ներդրողների հետ կապված տնտեսական հաստատությունները, այդ թվում՝ «Կարապետյան խումբը», բռնագրավվել են։ Նման համատեքստում Ռուսաստանի կողմից կառավարվող երկաթուղուց հրաժարվելը և «Զանգեզուրի միջանցքի» վրա կենտրոնանալը զարգացման որոշում չէր, այլ ճշգրիտ աշխարհաքաղաքական քայլ։

Ստվերում գտնվող խաղացողը՝ Ամերիկա

Ռուսաստանի Կովկասի նկատմամբ ուշադրության թուլացմամբ (Ուկրաինական պատերազմից հետո) ԱՄՆ-ն ակտիվորեն բանակցություններ է վարում տարածաշրջանային կողմերի հետ՝ տարանցիկ նախագծերը կառավարելու համար: Ըստ հաղորդագրությունների՝ Վաշինգտոնը նույնիսկ առաջարկել է Զանգեզուրի միջանցքը 100 տարվա վարձակալության տալ: Մինչ Ռուսաստանը շարունակում է կիրառել նոյեմբերի 9-ի համաձայնագրի դրույթները, այն այլևս որևէ ազդեցություն չունի դրա իրականացման վրա: Ռուս խաղաղապահները դուրս են բերվել, և Մոսկվան ավելի շատ զբաղված է ուկրաինական ճակատներով, քան Հարավային Կովկասով:

 

Ավելացնել նոր մեկնաբանություն

Ավելին հեղինակից

Հութի
Հութիները հայտնել են Սաուդյան Արաբիայի ենթակառուցվածքներին հարվածելու մասին
ԱՄՆ
ԱՄՆ Ազգային անվտանգության գործակալության գաղտնի ցանցն արդեն երրորդ օրն է՝ չի աշխատում. NBC News
Նիկոլ
Ես առաջարկում եմ, որ ընդդիմությունն ապահովի անհրաժեշտ 6 ձայնը, և մենք գնանք նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեի․ Փաշինյան
Տաթևիկ
Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան
Լևոն
Լևոն Արոնյանը հաղթել է ադրբեջանցի գրոսմայստերին
Կիև
Ուկրաինան հարվածել է Սմոլենսկի մերձակայքում պայթուցիկ նյութերի բաղադրիչների ռուսաստանյան խոշորագույն արտադրողներից մեկին
Իրան
Պենտագոնում Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողության ծախսերը գնահատել են 48 մլրդ դոլար
Զելենսկի
Զելենսկին Բեռլինում քննարկումներ է անցկացրել ԱՄՆ նախագահի բանագնացների հետ
Կիև
Կիևի ուղղությամբ ռուսական հարվածի հետևանքով վնասվել են Նիդերլանդների և Ավստրիայի դեսպանատները
Դռսկողմ
Միջուկային զենքը պետք է սահմանափակել, թեև դա իրագործելը հոգեբանորեն դժվար կլինի․ Թրամփ
Ալբերտ
«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և զոհված մյուս հերոսների հիշատակին անկյուն կստեղծվի
Քուշներ
ԱՄՆ-ն մտադիր է Կիևի և Եվրոպայի հետ միասնական դիրքորոշում համաձայնեցնել խաղաղության հարցում. Քուշներ
Ֆիդան
Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ ՀՀ-ի կառուցողական մոտեցումը գոհացնող է. Ֆիդան
Իտալական
Հռոմում տեղի են ունեցել Հայաստան-Իտալիա երկկողմ պաշտպանական խորհրդակցություններ
Իրան
Իրանը ցուցադրել է մինչև 4500 կմ հեռահարության հրթիռների հնարավորությունները
Ալեն
Խաղաղության պայմանագիրը կստորագրվի ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունից հետո հաշված օրերի ընթացքում
Զելենսկի
Ռուսաստանը մերժել է հրադադարի բոլոր առաջարկները․ Զելենսկի
Թուրքիա
Թուրքիան մինչև 2035 թ. նախատեսում է ձեռք բերել նոր կործանիչներ
Ուկրաինա
Մեծ Բրիտանիան Ուկրաինային կփոխանցի ավելի քան 1000 հեռահար հարվածային անօդաչու թռչող սարք
ՆԳՆ
Ինչու է Արցախից տեղահանվածների փաստաթղթերում «ծննդյան վայր» դաշտում նշվում Ադրբեջան. ՆԳՆ պարզաբանումը
Նիկոլ
Եթե նոր Սահմանադրությունը հանրաքվեով չընդունվի, հրաժարական կտամ. Փաշինյանի առաջարկն ընդդիմությանը
Ալեն
Մեղավորը դեբիլ ֆիլմերն են ու «ստուկաչ» չլինելու բարքերը. Ալեն Սիմոնյանը՝ բանակում մահերի մասին
Մարգարա
Հայաստանը թուրքական կողմի հետ նախատեսում է երկրորդ կամուրջ կառուցել Մարգարայի հատվածում. Միրզոյան
Պուտին
Դեկտեմբերի 3-ին նախատեսված է հանդիպում Պուտինի հետ. Փաշինյան
Թրամփ
Թրամփը խոստացել է շուտով ավարտել Իրանի հետ հակամարտությունը
Միրզոյան
Անհայտ կորած անձանց հարցում առաջնային կարևորություն ունի Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը․ Արարատ Միրզոյան
Գերեզման
Ակնկալում ենք, որ Հայաստանը կհրապարակի ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմանների տեղակայման վայրերը․ Հաջիև
Թուրք
Թուրքիայում ընդդիմադիր 9 գործիչ դատապարտվել է ազատազրկման
Մայամի
Հայաստանը հրավիրվել է ԱՄՆ-ում սպասվող G20 գագաթնաժողովին
Ալեն
Ալեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին կմեկնի Ադրբեջան