Submitted by H.Aslanyan on
Գերի

Հայ գերիների նկատմամբ բռնության ֆոնին կոչ ենք անում ԵԽ պատգամավորներին այցելել Բաքու․ հայտարարություն

Արցախ Միությունը Եվրոպական Խորհրդարան է ուղարկել իր ու գործընկերների վերջին, ամենալայնածավալ զեկույցը՝ Ադրբեջանում ապօրինաբար պահվող 23 հայ պատանդների վերաբերյալ։ Զեկույցը պատրաստվել է գործընկեր կազմակերպությունների՝ «Միջազգային և համեմատական իրավունքի կենտրոնի», «Իրավունքի գերակայություն» ՀԿ-ի, «Հայկական իրավական ճակատի» և մի խումբ անհատ իրավապաշտպանների հետ միասին:

Գերեվարված հայերից յոթն արդեն առերեսվել են կեղծ դատավճիռների՝ ստանալով 15-20 տարվա ազատազրկման պատիժ: Մյուս տասնվեցը Բաքվի ռազմական դատարաններում այժմ կանգնած են նմանատիպ բեմադրված դատավճիռների վտանգի առջև:

Արցախ Միությունը շտապ կոչ է անում Եվրախորհրդարանի պատգամավորներին մեկնել Բաքու և ներկա գտնվել առաջիկա դատական լսումներին, ինչը կարևոր քայլ է թափանցիկությունն ապահովելու, հետագա իրավախախտումները կանխելու և Ադրբեջանին միջազգային իրավունքի համաձայն պատասխանատվության ենթարկելու ուղղությամբ։

Ցուցադրական դատավարություններ և համակարգային չարաշահումներ

Պատանդների նկատմամբ Ադրբեջանի քրեական հետապնդումները քաղաքական բեմադրության վերածված գործընթացները են և կազմում են ավելի լայն ռազմավարության մի մասը, որը կիրառվում է մեղքը զոհերի վրա բարդելու և Լեռնային Ղարաբաղի էթնիկ հայ բնակչության դեմ կատարված հանցագործությունները կոծկելու նպատակով:

Մի շարք միջազգային կառույցներ, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների կոմիտեն, Ֆրիդոմ Հաուսը և ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը, փաստաթղթավորել են Ադրբեջանի անկախ և անաչառ դատական համակարգի բացակայությունը։ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ նշելով, որ առկա են  «հավաստի տվյալներ առ այն, որ դատավորներն ու դատախազները հրահանգներ են ստացել նախագահի վարչակազմից և Արդարադատության նախարարությունից, մասնավորապես՝ քաղաքականապես զգայուն գործերով», և նշել են, որ շատ հաճախ անհնար է իրականացնել պատշաճ դատավարություն՝ քաղաքական դրդապատճառներով պայմանավորված:

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը արձանագրել է, որ առկա է «մտահոգիչ օրինաչափություն»՝ իշխանության քննադատների, քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստների և իրավապաշտպանների նկատմամբ իրականացվող վրեժխնդիր քրեական հետապնդումների և կամայական կալանքների վերաբերյալ:

Քաղաքական հետապնդում և պատմական զուգահեռներ

23 հայ բանտարկյալների նկատմամբ քաղաքական դրդապատճառներով շարունակվող հետապնդումը միջազգային իրավունքի կոպտագույն խախտմամբ իրականացվող ևս մեկ ակտ է։ Այս ռազմավարությունը արտացոլում է 1915 թվականին Օսմանյան կայսրության կողմից հայերի դեմ իրականացված ցեղասպանական «գլխատման ծրագիրը», որը ժողովրդի ղեկավարությանը վերացնելու և վախ սերմանելու փորձ էր։

Ադրբեջանի ուղերձը 150,000 բռնի տեղահանված հայերին հստակ է՝ մի՛ վերադարձեք. Հայրենիք վերադառնալու ցանկացած փորձ կհանդիպի հետագա հալածանքների։

Պետական պատանդների իրավական կարգավիճակը

Միջազգային իրավունքի համաձայն՝ բոլոր 23 գերիները համապատասխանում են պետական պատանդ ճանաչվելու սահմանմանը: Պատանդ վերցնելու միջազգային կոնվենցիայի 1-ին հոդվածը հանցագործությունը սահմանում է որպես անձի առևանգում կամ կալանավորում և վնաս հասցնելու սպառնալիք՝ երրորդ կողմին, այդ թվում՝ համայնքին, գործողությունների կամ գործողություններից ձեռնպահ մնալու հարկադրելու նպատակով՝  սահմանելով այն որպես ազատ արձակման նախապայման:

Հակահայկական խտրականության օրինաչափություն

Այս շինծու դատավարությունները վառ օրինակ են Ադրբեջանի կողմից հայերի նկատմամբ խտրականության երկարատև ու համակարգային քաղաքականության, որը մանրակրկիտ կերպով փաստաթղթավորված է ՄԱԿ-ի պայմանագրային մարմինների ու հատուկ ընթացակարգերի, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, Արդարադատության միջազգային դատարանի, Եվրոպայի Խորհրդի և մարդու իրավունքների առաջատար միջազգային կազմակերպությունների կողմից։

Զեկույցի  հիմնական եզրակացությունները

Արցախ Միության ու գործընկերների նոր զեկույցում մանրամասն նկարագրված է հետևյալը՝

Բոլոր 23 պատանդների անհատական կարգավիճակը՝ ներառյալ դատավարական պատմությունը, մեղադրանքները և ադրբեջանական դատարաններում ընթացող շինծու դատավարությունների պայմանները։

Միջազգային մարդասիրական և մարդու իրավունքի փաստաթղթավորված խախտումները, այդ թվում՝ ռազմագերու կարգավիճակի մերժում, պատշաճ դատավարության բացակայություն, տասնամյակներ շարունակվող քաղաքական դրդապատճառներով մեղադրանքներ և խոշտանգումների ու վատ վերաբերմունքի վերաբերյալ հավաստի տվյալներ:

Վերահսկողության մեխանիզմների վատթարացում, հատկապես՝ Կարմիր Խաչի Միջազգային Կոմիտեի 2025 թվականին Ադրբեջանից վտարվելուց հետո։

Միջազգային հանրության արձագանքները, այդ թվում՝ ԵՄ հաստատությունների, ՄԱԿ-ի հատուկ ընթացակարգերի, Արդարադատության միջազգային դատարանի և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից գերիներին անհապաղ ազատ արձակման վերաբերյալ հնչած բազմաթիվ պահանջներն ու կոչերը:

Առաջարկություններ, որոնք անհապաղ կերպով պետք է ձեռնարկվեն միջազգային հանրության կողմից:

Արցախ Միությունը և գործընկերները կոչ են անում միջազգային հանրությանը վճռական  ու անհապաղ կերպով գործել:

Ի թիվս այլ գործողությունների՝ Եվրախորհրդարանի պատգամավորների ներկայությունը Բաքվում շատ կարևոր է հաշվետվողականության ապահովման, հայ գերիների իրավունքների պաշտպանության և հետագա իրավախախտումների կանխարգելման համար։

Ավելացնել նոր մեկնաբանություն

Ավելին հեղինակից

Հութի
Հութիները հայտնել են Սաուդյան Արաբիայի ենթակառուցվածքներին հարվածելու մասին
ԱՄՆ
ԱՄՆ Ազգային անվտանգության գործակալության գաղտնի ցանցն արդեն երրորդ օրն է՝ չի աշխատում. NBC News
Նիկոլ
Ես առաջարկում եմ, որ ընդդիմությունն ապահովի անհրաժեշտ 6 ձայնը, և մենք գնանք նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեի․ Փաշինյան
Տաթևիկ
Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան
Լևոն
Լևոն Արոնյանը հաղթել է ադրբեջանցի գրոսմայստերին
Կիև
Ուկրաինան հարվածել է Սմոլենսկի մերձակայքում պայթուցիկ նյութերի բաղադրիչների ռուսաստանյան խոշորագույն արտադրողներից մեկին
Իրան
Պենտագոնում Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողության ծախսերը գնահատել են 48 մլրդ դոլար
Զելենսկի
Զելենսկին Բեռլինում քննարկումներ է անցկացրել ԱՄՆ նախագահի բանագնացների հետ
Կիև
Կիևի ուղղությամբ ռուսական հարվածի հետևանքով վնասվել են Նիդերլանդների և Ավստրիայի դեսպանատները
Դռսկողմ
Միջուկային զենքը պետք է սահմանափակել, թեև դա իրագործելը հոգեբանորեն դժվար կլինի․ Թրամփ
Ալբերտ
«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և զոհված մյուս հերոսների հիշատակին անկյուն կստեղծվի
Քուշներ
ԱՄՆ-ն մտադիր է Կիևի և Եվրոպայի հետ միասնական դիրքորոշում համաձայնեցնել խաղաղության հարցում. Քուշներ
Ֆիդան
Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ ՀՀ-ի կառուցողական մոտեցումը գոհացնող է. Ֆիդան
Իտալական
Հռոմում տեղի են ունեցել Հայաստան-Իտալիա երկկողմ պաշտպանական խորհրդակցություններ
Իրան
Իրանը ցուցադրել է մինչև 4500 կմ հեռահարության հրթիռների հնարավորությունները
Ալեն
Խաղաղության պայմանագիրը կստորագրվի ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունից հետո հաշված օրերի ընթացքում
Զելենսկի
Ռուսաստանը մերժել է հրադադարի բոլոր առաջարկները․ Զելենսկի
Թուրքիա
Թուրքիան մինչև 2035 թ. նախատեսում է ձեռք բերել նոր կործանիչներ
Ուկրաինա
Մեծ Բրիտանիան Ուկրաինային կփոխանցի ավելի քան 1000 հեռահար հարվածային անօդաչու թռչող սարք
ՆԳՆ
Ինչու է Արցախից տեղահանվածների փաստաթղթերում «ծննդյան վայր» դաշտում նշվում Ադրբեջան. ՆԳՆ պարզաբանումը
Նիկոլ
Եթե նոր Սահմանադրությունը հանրաքվեով չընդունվի, հրաժարական կտամ. Փաշինյանի առաջարկն ընդդիմությանը
Ալեն
Մեղավորը դեբիլ ֆիլմերն են ու «ստուկաչ» չլինելու բարքերը. Ալեն Սիմոնյանը՝ բանակում մահերի մասին
Մարգարա
Հայաստանը թուրքական կողմի հետ նախատեսում է երկրորդ կամուրջ կառուցել Մարգարայի հատվածում. Միրզոյան
Պուտին
Դեկտեմբերի 3-ին նախատեսված է հանդիպում Պուտինի հետ. Փաշինյան
Թրամփ
Թրամփը խոստացել է շուտով ավարտել Իրանի հետ հակամարտությունը
Միրզոյան
Անհայտ կորած անձանց հարցում առաջնային կարևորություն ունի Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը․ Արարատ Միրզոյան
Գերեզման
Ակնկալում ենք, որ Հայաստանը կհրապարակի ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմանների տեղակայման վայրերը․ Հաջիև
Թուրք
Թուրքիայում ընդդիմադիր 9 գործիչ դատապարտվել է ազատազրկման
Մայամի
Հայաստանը հրավիրվել է ԱՄՆ-ում սպասվող G20 գագաթնաժողովին
Ալեն
Ալեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին կմեկնի Ադրբեջան