Submitted by H.Aslanyan on
Ադրբեջան

Ադրբեջանն ավելացնում է պաշտպանական բյուջեն 21%-ով, իսկ Հայաստանը՝ նվազեցնում 16%-ով․ EADaily

2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ավարտից ի վեր Ադրբեջանը «հետախուզական և հարվածային անօդաչու թռչող սարքերի գերազանցության» մոդելից անցել է բազմաբնույթ հարձակողական կարողությունների համապարփակ զարգացման։ Այդ նույն ժամանակահատվածում Հայաստանը կառուցում է գերազանցապես պաշտպանական, բազմաշերտ մոդել՝ դիվերսիֆիկացնելով զենքի մատակարարները։

Պատերազմի ավարտից հետո անցած 6 տարում Երևանի և Բաքվի միջև գնումների տեմպի և բնույթի ասիմետրիան պահպանվել է և շարունակում է աճել․ գրում է EADaily-ն։

Անօդաչու համակարգերից 4.5 սերնդի բազմաֆունկցիոնալ ինքնաթիռների (JF-17C Block III) անցումը և ցամաքային զորքերի ազդեցության ընդլայնումը (LORA, Polonez, Roketsan համակարգեր) Ադրբեջանին դարձնում են այնպիսի պետություն, որն ունի լիարժեք հարձակողական հարվածային կարողություններ, որոնք տարածվում են Հայաստանի տարածքի ամբողջ օպերատիվ խորության վրա։ Այս նոր միջավայրում Ադրբեջանի ՀՕՊ համակարգը դիտվում է որպես հարձակողական գործողություններին աջակցելու կարևոր գործիք, այլ ոչ թե միայն պաշտպանությանը։

Չինական HQ-9BE և իսրայելական Barak-8 համակարգերի գնումը, զուգորդված ռուսական С-300-ների հետ, կազմում է «հովանոց», որը նվազեցնում է հարվածային ինքնաթիռների և հրթիռային ուժերի ռիսկերը պոտենցիալ հակառակորդի ենթակառուցվածքների դեմ գործելիս։

Ակնհայտ է նաև սպառազինության արդիականացման տեմպերի անհամաչափությունը։ Մինչ Ադրբեջանն իրականացնում է խոշոր, հաճախ միլիարդավոր դոլարների հասնող պայմանագրերը (JF-17C Block III), Երևանը բախվում է բյուջետային սահմանափակումների և տարբեր համակարգերի (հնդկական, ֆրանսիական, ռուսական) միջև համատեղելիության խնդիրների։  Հայաստանի պաշտպանական դոկտրինն ընդհանուր առմամբ իրատեսական է, բայց ունի սահմանափակումներ։ ԱԹՍ-ների դեմ պայքարի բազմաշերտ մոդելը ներքին ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում թվում է ռացիոնալ պատասխան, սակայն այն երաշխավորված պաշտպանություն չի ապահովում հագեցած հարվածներից, հատկապես LORA տիպի հեռահար օպերատիվ-մարտավարական հրթիռային համալիրների կիրառմամբ, որոնք հասանելի չեն հակաօդային պայքարի համակարգերի մեծ մասի համար։

Ադրբեջանի պաշտպանության և ազգային անվտանգության ծախսերը 2026 թվականի համար 8.715 միլիարդ մանաթ են (5.1 միլիարդ դոլար) կամ պետական բյուջեի բոլոր ծախսերի մոտավորապես 21%-ը: 2025 թվականի համեմատ աճը կազմում է 3.8%: Առկա է կայուն բարձր մակարդակ (բյուջեի ավելի քան 20%-ը) հետպատերազմյան մի քանի տարիների ընթացքում անընդմեջ։ Հաջորդ տարվա պետական բյուջեում պաշտպանության և ազգային անվտանգության ծախսերը կկազմեն 8,8 միլիարդ մանաթ։

Այս ֆոնին Հայաստանի պետական բյուջեում 2023-2025 թվականներին պաշտպանական ծախսերի կտրուկ աճից հետո (2018 թվականի 245 միլիարդ դրամից մինչև 664 միլիարդ դրամ կամ 1.74 միլիարդ դոլար 2025 թվականին) ընթացիկ տարվա համար նախատեսված է գրեթե 16% կրճատում՝ մինչև 560 միլիարդ դրամ (մոտավորապես 1.5 միլիարդ դոլար՝ ներկայիս փոխարժեքով):

Այսպիսով՝ պաշտպանական բյուջեների բացարձակ տարբերությունը մոտավորապես 3.5:1 է Բաքվի օգտին, և այս տարբերությունը կմեծանա 2026 թվականին, քանի որ Ադրբեջանը կավելացնի ծախսերը, իսկ Հայաստանը՝ կկրճատի։ Սա սրում է հարևան հանրապետությունների միջև ռազմական անհավասարակշռությունը։ Պետք է նշել, որ Ադրբեջանի համապատասխան ծախսերը հանրապետության բյուջեում ներառված են ավելի լայն ձևով՝ որպես «պաշտպանություն և ազգային անվտանգություն»։ 2025 թվականի զուտ ռազմական բյուջեն կազմել է մոտավորապես 3.1 միլիարդ դոլար, բայց ամեն դեպքում, Հայաստանի հետ տարբերությունը զգալի է։

Ավելացնել նոր մեկնաբանություն

Ավելին հեղինակից

Հութի
Հութիները հայտնել են Սաուդյան Արաբիայի ենթակառուցվածքներին հարվածելու մասին
ԱՄՆ
ԱՄՆ Ազգային անվտանգության գործակալության գաղտնի ցանցն արդեն երրորդ օրն է՝ չի աշխատում. NBC News
Նիկոլ
Ես առաջարկում եմ, որ ընդդիմությունն ապահովի անհրաժեշտ 6 ձայնը, և մենք գնանք նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեի․ Փաշինյան
Տաթևիկ
Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան
Լևոն
Լևոն Արոնյանը հաղթել է ադրբեջանցի գրոսմայստերին
Կիև
Ուկրաինան հարվածել է Սմոլենսկի մերձակայքում պայթուցիկ նյութերի բաղադրիչների ռուսաստանյան խոշորագույն արտադրողներից մեկին
Իրան
Պենտագոնում Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողության ծախսերը գնահատել են 48 մլրդ դոլար
Զելենսկի
Զելենսկին Բեռլինում քննարկումներ է անցկացրել ԱՄՆ նախագահի բանագնացների հետ
Կիև
Կիևի ուղղությամբ ռուսական հարվածի հետևանքով վնասվել են Նիդերլանդների և Ավստրիայի դեսպանատները
Դռսկողմ
Միջուկային զենքը պետք է սահմանափակել, թեև դա իրագործելը հոգեբանորեն դժվար կլինի․ Թրամփ
Ալբերտ
«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և զոհված մյուս հերոսների հիշատակին անկյուն կստեղծվի
Քուշներ
ԱՄՆ-ն մտադիր է Կիևի և Եվրոպայի հետ միասնական դիրքորոշում համաձայնեցնել խաղաղության հարցում. Քուշներ
Ֆիդան
Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ ՀՀ-ի կառուցողական մոտեցումը գոհացնող է. Ֆիդան
Իտալական
Հռոմում տեղի են ունեցել Հայաստան-Իտալիա երկկողմ պաշտպանական խորհրդակցություններ
Իրան
Իրանը ցուցադրել է մինչև 4500 կմ հեռահարության հրթիռների հնարավորությունները
Ալեն
Խաղաղության պայմանագիրը կստորագրվի ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունից հետո հաշված օրերի ընթացքում
Զելենսկի
Ռուսաստանը մերժել է հրադադարի բոլոր առաջարկները․ Զելենսկի
Թուրքիա
Թուրքիան մինչև 2035 թ. նախատեսում է ձեռք բերել նոր կործանիչներ
Ուկրաինա
Մեծ Բրիտանիան Ուկրաինային կփոխանցի ավելի քան 1000 հեռահար հարվածային անօդաչու թռչող սարք
ՆԳՆ
Ինչու է Արցախից տեղահանվածների փաստաթղթերում «ծննդյան վայր» դաշտում նշվում Ադրբեջան. ՆԳՆ պարզաբանումը
Նիկոլ
Եթե նոր Սահմանադրությունը հանրաքվեով չընդունվի, հրաժարական կտամ. Փաշինյանի առաջարկն ընդդիմությանը
Ալեն
Մեղավորը դեբիլ ֆիլմերն են ու «ստուկաչ» չլինելու բարքերը. Ալեն Սիմոնյանը՝ բանակում մահերի մասին
Մարգարա
Հայաստանը թուրքական կողմի հետ նախատեսում է երկրորդ կամուրջ կառուցել Մարգարայի հատվածում. Միրզոյան
Պուտին
Դեկտեմբերի 3-ին նախատեսված է հանդիպում Պուտինի հետ. Փաշինյան
Թրամփ
Թրամփը խոստացել է շուտով ավարտել Իրանի հետ հակամարտությունը
Միրզոյան
Անհայտ կորած անձանց հարցում առաջնային կարևորություն ունի Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը․ Արարատ Միրզոյան
Գերեզման
Ակնկալում ենք, որ Հայաստանը կհրապարակի ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմանների տեղակայման վայրերը․ Հաջիև
Թուրք
Թուրքիայում ընդդիմադիր 9 գործիչ դատապարտվել է ազատազրկման
Մայամի
Հայաստանը հրավիրվել է ԱՄՆ-ում սպասվող G20 գագաթնաժողովին
Ալեն
Ալեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին կմեկնի Ադրբեջան