Submitted by H.Aslanyan on
Առաջաձոր

Օկուպացված Արցախի Առաջաձոր գյուղի եկեղեցիները ոչնչացված են

Առաջաձոր գյուղը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջանի հյուսիսային հատվածում՝ Խաչենագետի վերին ձախափնյա լեռնալանջին՝ Առաջաձոր լեռնաշղթայի հարավային ստորոտում՝ շրջկենտրոնից 52, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 42 կմ հեռավորության վրա։

Գյուղը լեռնային է, ունի 3560,96 հա տարածք, որից 1386,131 հա գյուղատնտեսական նշանակության, իսկ 2004,16 հա անտառային հողեր: Առաջաձոր գյուղի սահմանային գոտով հոսում է Խաչեն գետի վտակը:

Գյուղում հաշվառված է ավելի քան 55 պատմամշակութային հուշարձան, որոնցից են 1668թ․ Սբ Աստվածածին եկեղեցին, 12-13-րդ դարերի խաչքարը, մ.թ.ա. 2-1 հազ. դամբարանները, 1249թ․ Հարավա (Անապատ) եկեղեցին, 12-13-րդ դարերի «Ծիրանաքար» ամրոցը և այլն։

Գյուղում պահպանված Սբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1668 թ.՝ Գանձասարի Պետրոս Խանձկեցի կաթողիկոսության ժամանակ: Եկեղեցու պատերի մեջ պահպանվել են խաչքարեր, որոնցից մեկը թվագրվում է 1253թ․: Սարգիս Ջալալյանցը պատմում է, որ 19-րդ դարի կեսերին Սբ Աստվածածին եկեղեցում տեսել է մի Աստվածաշունչ, որը վերջին անգամ վերամշակվել է 17-րդ դարի կեսերին։

Աստվածաշնչում պահպանված հիշատակարանների մեջ խոսվում է 13-14-րդ դարերում Խաչենի իշխանների գործունեության մասին: Եկեղեցուց վերև՝ մի քարայրի վրա, գտնվում են Ճգնավորի բնակարանն ու գերեզմանը, իսկ գյուղի արևելյան մասում՝ Ճգնավորի ձոր կոչված հանդամասում, համանման քարայր ու գերեզման կա:

Առաջաձորի արևելյան կողմում՝ մի փոքր ժայռի տակ է գտնվում 1249 թվականին կառուցված Հարավա (Անապատ) եկեղեցին, իսկ նրա հարևանությամբ՝ 12-18-րդ դարերի գերեզմանոցը։

Առաջաձորի և Վանքի միջակայքում՝ Խաչեն գետի ձախ ափին է գտնվում Վաճառ քաղաքատեղին։

Այնտեղ պահպանվել են որոշ շինությունների ավերակներ, որոնցից կիսականգուն է Սբ Ստեփանոս եկեղեցին՝ կառուցված 1229 թվականին Հասան Ջալալի կողմից:

Առաջաձորի հարավային հատվածում պահպանվել են 13-րդ դարում կառուցված երկու ժայռափոր մատուռներ։ Նրանց մոտ գտնվող ժայռի վրա պահպանված արձանագրությունը վկայում է, որ մատուռները կառուցվել են 1249 թվականին։

Մակար Բարխուդարյանը իր աշխատության մեջ նշում է, որ Առաջաձորի հյուսիսային կողմում գտնվում են Կարմիր և Նահատակ եկեղեցիները: Այդ երկու եկեղեցիների մոտ հայտնաբերվել են գյուղատեղիի և գերեզմանոցի մնացորդներ: Երկու եկեղեցիներն էլ այսօր պահպանված չեն:

Գյուղի հյուսիսային մասում՝ Խաչեն գետի վտակներից մեկի վրա, պահպանվել է միջնադարյան կամուրջ, իսկ արևելյան եզրին գտնվում է 12-13-րդ դարերում կառուցված Ծիրանաքար ամրոցը:

Գյուղի տարածքում առկա են շուրջ 16 աղբյուրներ՝ «Ճքնավերի», «Սալկավալքի», «Տնջրեն», «Ավդալանց», «Աշին», «Փոս», «Բուղանց», «Բախին», «Քոլունց», «Դովանց»,

«Սառնատու», «Վռակնը», «Ղարդունց», «Միրզին», «Նավեն» և «Ճիրին ծոր»:

Մինչև 2023թ․ Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության բռնի տեղահանումը գյուղում գործել են գյուղապետարան, մանկապարտեզ, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց։ Գյուղում ապրել է շուրջ 790 մարդ, ովքեր հիմնականում զբաղվել են գյուղատնտեսությամբ` անասնապահությամբ և հողագործությամբ:

ԼՂ փախստականների իրավապաշտպան միություն

 

Ավելացնել նոր մեկնաբանություն

Ավելին հեղինակից

Հութի
Հութիները հայտնել են Սաուդյան Արաբիայի ենթակառուցվածքներին հարվածելու մասին
ԱՄՆ
ԱՄՆ Ազգային անվտանգության գործակալության գաղտնի ցանցն արդեն երրորդ օրն է՝ չի աշխատում. NBC News
Նիկոլ
Ես առաջարկում եմ, որ ընդդիմությունն ապահովի անհրաժեշտ 6 ձայնը, և մենք գնանք նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեի․ Փաշինյան
Տաթևիկ
Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան
Լևոն
Լևոն Արոնյանը հաղթել է ադրբեջանցի գրոսմայստերին
Կիև
Ուկրաինան հարվածել է Սմոլենսկի մերձակայքում պայթուցիկ նյութերի բաղադրիչների ռուսաստանյան խոշորագույն արտադրողներից մեկին
Իրան
Պենտագոնում Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողության ծախսերը գնահատել են 48 մլրդ դոլար
Զելենսկի
Զելենսկին Բեռլինում քննարկումներ է անցկացրել ԱՄՆ նախագահի բանագնացների հետ
Կիև
Կիևի ուղղությամբ ռուսական հարվածի հետևանքով վնասվել են Նիդերլանդների և Ավստրիայի դեսպանատները
Դռսկողմ
Միջուկային զենքը պետք է սահմանափակել, թեև դա իրագործելը հոգեբանորեն դժվար կլինի․ Թրամփ
Ալբերտ
«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և զոհված մյուս հերոսների հիշատակին անկյուն կստեղծվի
Քուշներ
ԱՄՆ-ն մտադիր է Կիևի և Եվրոպայի հետ միասնական դիրքորոշում համաձայնեցնել խաղաղության հարցում. Քուշներ
Ֆիդան
Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ ՀՀ-ի կառուցողական մոտեցումը գոհացնող է. Ֆիդան
Իտալական
Հռոմում տեղի են ունեցել Հայաստան-Իտալիա երկկողմ պաշտպանական խորհրդակցություններ
Իրան
Իրանը ցուցադրել է մինչև 4500 կմ հեռահարության հրթիռների հնարավորությունները
Ալեն
Խաղաղության պայմանագիրը կստորագրվի ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունից հետո հաշված օրերի ընթացքում
Զելենսկի
Ռուսաստանը մերժել է հրադադարի բոլոր առաջարկները․ Զելենսկի
Թուրքիա
Թուրքիան մինչև 2035 թ. նախատեսում է ձեռք բերել նոր կործանիչներ
Ուկրաինա
Մեծ Բրիտանիան Ուկրաինային կփոխանցի ավելի քան 1000 հեռահար հարվածային անօդաչու թռչող սարք
ՆԳՆ
Ինչու է Արցախից տեղահանվածների փաստաթղթերում «ծննդյան վայր» դաշտում նշվում Ադրբեջան. ՆԳՆ պարզաբանումը
Նիկոլ
Եթե նոր Սահմանադրությունը հանրաքվեով չընդունվի, հրաժարական կտամ. Փաշինյանի առաջարկն ընդդիմությանը
Ալեն
Մեղավորը դեբիլ ֆիլմերն են ու «ստուկաչ» չլինելու բարքերը. Ալեն Սիմոնյանը՝ բանակում մահերի մասին
Մարգարա
Հայաստանը թուրքական կողմի հետ նախատեսում է երկրորդ կամուրջ կառուցել Մարգարայի հատվածում. Միրզոյան
Պուտին
Դեկտեմբերի 3-ին նախատեսված է հանդիպում Պուտինի հետ. Փաշինյան
Թրամփ
Թրամփը խոստացել է շուտով ավարտել Իրանի հետ հակամարտությունը
Միրզոյան
Անհայտ կորած անձանց հարցում առաջնային կարևորություն ունի Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը․ Արարատ Միրզոյան
Գերեզման
Ակնկալում ենք, որ Հայաստանը կհրապարակի ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմանների տեղակայման վայրերը․ Հաջիև
Թուրք
Թուրքիայում ընդդիմադիր 9 գործիչ դատապարտվել է ազատազրկման
Մայամի
Հայաստանը հրավիրվել է ԱՄՆ-ում սպասվող G20 գագաթնաժողովին
Ալեն
Ալեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին կմեկնի Ադրբեջան