Փաշինյանը հայտարարել էր, թե հիմա Հայաստանին զենք են վաճառում, քանի որ Արցախը չկա, այսինքն` մտավախություն չկա, որ զենքը կգնա Արցախ

Քաղաքագետ Հակոբ Բադալյանի տելեգրամյան գրառումը.

Անցնող շաբաթ ճեպազրույցի ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը արել էր հայտարարություն, որն ըստ էության մերկացրել է իր իսկ «ինքնիշխանությունը»:

Նախօրեին լրագրողների հետ զրույցում անդրադառնալով զենքի գնումներին, Նիկոլ Փաշինյանը արել է մի հայտարարություն, որը զարմանալիորեն մերկացնում է «ինքնիշխանության» մասին հենց իր իսկ քարոզչական նարատիվները, մերձիշխանական տարատեսակ փորձագիտապրոպագանդիստական շրջանակների «թեզերը»:

Ի՞նչ է ասել Փաշինյանը: Նա ասել է, որ նախկինում սպառազինություն չէին վաճառում, քանի որ ասում էին, թե մենք կարող ենք այդ սպառազինությունը տեղափոխել «ոչ լեգիտիմ տարածք», այսինքն՝ Արցախ:

Հիմա՝ վաճառում են: Այսինքն՝ Արցախը չկա, վաճառում են, որովհետեւ մտավախություն չունեն, որ զենքը կգնա Արցախ:

Այլ կերպ ասած, իրենք այդ դեպքում խնդիր կունենան Ադրբեջանի հետ, Թոււրքիայի հետ: Իսկ այդ խդիրներն իրենց պետք չեն, որովհետեւ ավելորդ խնդիրը դակաշկանդող լրացուցիչ հանգամանք է, դիրքերը թուլացնող գործոն: Ինչու՞ Ադրբեջանը կամ Թուրքիան որեւէ փաստարկ ունենային իրենց հանդեպ: Հայաստանն ու Արցախն իրենց համար այդ ի՞նչ նշանակություն ունեին, որ գնային այդպիսի «ռիսկի»:

Այստեղ է, որ մերկանում է «ինքնիշխանության» մասին ամբողջ իշխանական եւ մերձիշխանական պրոպագանդան: Բանն այն է, որ տարբեր նոր աղբյուրներից զենք ձեռք բերելը մատուցվում է հանրությանը որպես նախկինի համեմատ ներկայիս իշխանության հմտության, համարձակության, քաղաքական կամքի, անկախ եւ ինքնիշխան քաղաքականության առավելության վառ ցուցիչ:

Մինչդեռ, գործնականում՝ այդ ամենը ընդամենը Արցախի կորստի արդյունք է, ոչ թե ինքնիշխան քաղաքական կամքի կամ դիվանագիտական հմտության: Արցախի կորուստը բացել է ճանապարհը, հանել է այն կարկանդող հանգամանքը, որ ունեին այլ երկրները: Հանել է Ադրբեջանի հետ, Թուրքիայի հետ այսպես ասած հակառակվելու ռիսկը կամ խննդիրը: 

Ես այս օրինակը բերում եմ բազմիցս: Ֆրանսիայից ռազմատեխնիկական գնումների թեման ակտիվորեն շոշափվել է 2021 թվականից սկսած, հանդիպումներ, այցեր, հայտարարություններ,. Հավաստիացումներ: Բայց ե՞րբ ստորագրվեց այսպես ասած առաջին համաձայնագիրը: 2023 թվականի հոկտեմբերին, երբ հայաթափված էր Արցախը եւ այլեւս «բաց էր ճանապարհը»:

Այյստեղ իհարկե հարցը Ֆրանսիան չէ: Հարցը այն է, որմենք չգտնվենք պրոպագանդիստական աճպարարությունների ներքո: Որովհետեւ Ֆրանսիան, ինչպես ցանկացած տերություն, հետապնդում է իր շահը, անում է այն, ինչ համարում է ձեռնտու, թե տեղի, թե բնույթի, թե ժամանակի իմաստով: Եթե վատ է պաշտպանում իր շահերըմ, դա ֆրանսիական հանրության քննության հարցն է: Մեզ հուզողը պետք է լինի մեր շուրջ եւ մեր հետ տեղի ունեցողը առավելագույնս համակողմանի դիտարկելն ու պրոպագանդիստական խայծեր կուլ չտալը:

Ընդ որում, նույնիսկ այդ ամենից հետո դեռ բոլորովին այնպես չէ, թե հերթ են կանգնել Հայաստանին սպառազինություն վաճառելու համար: Հայաստանի հիմնական գործընկերը այդ հարցում Հնդկաստանն է, որը Կովկասը դիտարկում է իր աշխարհաքաղաքական շահերի կարեւոր ուղղություն եւ համարում, որ այդտեղ առավել իրատեսական գործընկեր է Հայաստանը:

Մինչ այդ, ըստ էության այդպիսի մղումով փաստորեն աչքի էր ընկնում միայն Ռուսաստանը, որը փորձում էր իհարկե «մյուս ձեռքով» էլ կառավարել Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի հետ հակառակվելու ռիսկերը, գնալով նրանց հետ պայմանավորվածությունների: Ռուսաստանն իհարկե բավարար ուժ չունեցավ այդ «բարակ լարի» վրայով հավասարակշռված երկար քայլելու համար, ինչի հետեւանքը իհարկե առավել ծանր էր մեզ համար, սակայն աշխարհաքաղաքական մասշտաբի չափումով՝ թեթեւ չէր իհարկե նաեւ հենց Ռուսաստանի համար: Պարզապես, մասշտաբն իհարկե թույլ է տալիս «ավելի թեթեւ տանել» նահանջները: Առավել եւս, որ տերությունների չափման միավորները տասնամյակներն են, իսկ տարածքային առումով նրանց չափումները բնականաբար շատ ավելի խոշոր են:

Մյուս կողմից, հենց Ռուսաստանի բարդ իրավիճակում հայտնվելու ռիսկից են խուսափել մյուս տերությունները, ըստ էության հրաժարվելով Հայաստանի հետ անվտանգային այնպիսի հարաբերությունից, որը կձեւավորի իրենց համար պատասխանատվություն: Առավել եւս, նրանք կարողացել են խուսափել դրանից, քանի որ չեն ունեցել այս ռեգիոնում կենսական շահեր, ի տարբերություն Ռուսաստանի:

Միով բանիվ, առավել էական է այն, թե ինչու՞ է Նիկոլ Փաշինյանը անում հայտարարություն, որը, ինչպես նշեցի, «մերկացնում» է հենց իշխանական պրոպագանդայի «թեզերից» մեկը:

Պարզապես, Փաշինյանի հայտարարությունը ունի սպառում այն շրջանակներում, որոնք հավատացած են՝ անկեղծ, կամ որոշակի նյութական ու ֆինանսական շահի դիմաց, որ նա ոչ թե կորցրել է Արցախը, այլ փրկել է Հայաստանը: Նիկոլ Փաշինյանին հետաքրքրում է հենց այդ լսարանին հերթական չափաբաժնով սնուցելը:

Իսկ այն լսարանը, որտեղ նա «մերկանում» է, ինքը կորցրած է համարում վաղուց: